Summum ením bonum exposuit vacuitatem doloris;

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Quasi ego id curem, quid ille aiat aut neget. Eadem nunc mea adversum te oratio est. Si quidem, inquit, tollerem, sed relinquo. Modo etiam paulum ad dexteram de via declinavi, ut ad Pericli sepulcrum accederem. Quae hic rei publicae vulnera inponebat, eadem ille sanabat. Re mihi non aeque satisfacit, et quidem locis pluribus. Neminem videbis ita laudatum, ut artifex callidus comparandarum voluptatum diceretur. Duo Reges: constructio interrete.

Apud ceteros autem philosophos, qui quaesivit aliquid, tacet; Non est ista, inquam, Piso, magna dissensio. Quod quidem iam fit etiam in Academia. Quae duo sunt, unum facit. Sed tamen est aliquid, quod nobis non liceat, liceat illis. Idcirco enim non desideraret, quia, quod dolore caret, id in voluptate est. Sint modo partes vitae beatae. Cuius quidem, quoniam Stoicus fuit, sententia condemnata mihi videtur esse inanitas ista verborum. Quae quo sunt excelsiores, eo dant clariora indicia naturae.

Sin tantum modo ad indicia veteris memoriae cognoscenda, curiosorum. Quae contraria sunt his, malane? Quis est tam dissimile homini. Tum mihi Piso: Quid ergo? Tubulo putas dicere? Nescio quo modo praetervolavit oratio. Atque ita re simpliciter primo collocata reliqua subtilius persequentes corporis bona facilem quandam rationem habere censebant; Eademne, quae restincta siti?

  1. Ex eorum enim scriptis et institutis cum omnis doctrina liberalis, omnis historia.
  2. In primo enim ortu inest teneritas ac mollitia quaedam, ut nec res videre optimas nec agere possint.
  3. Quamquam haec quidem praeposita recte et reiecta dicere licebit.
  4. At habetur! Et ego id scilicet nesciebam! Sed ut sit, etiamne post mortem coletur?

Sed vos squalidius, illorum vides quam niteat oratio. Ad corpus diceres pertinere-, sed ea, quae dixi, ad corpusne refers? Quis, quaeso, illum negat et bonum virum et comem et humanum fuisse? Dici enim nihil potest verius.

Urgent tamen et nihil remittunt. Qua tu etiam inprudens utebare non numquam. Non pugnem cum homine, cur tantum habeat in natura boni; Quis istud possit, inquit, negare? Sed ad bona praeterita redeamus. Quid, quod homines infima fortuna, nulla spe rerum gerendarum, opifices denique delectantur historia? Atqui reperies, inquit, in hoc quidem pertinacem; Cetera illa adhibebat, quibus demptis negat se Epicurus intellegere quid sit bonum. Philosophi autem in suis lectulis plerumque moriuntur.

  1. Qui enim existimabit posse se miserum esse beatus non erit.
  2. Id enim ille summum bonum eu)qumi/an et saepe a)qambi/an appellat, id est animum terrore liberum.
  3. Gloriosa ostentatio in constituendo summo bono.
  4. Nec vero sum nescius esse utilitatem in historia, non modo voluptatem.
  1. Non enim in selectione virtus ponenda erat, ut id ipsum, quod erat bonorum ultimum, aliud aliquid adquireret.
  2. Tu autem, si tibi illa probabantur, cur non propriis verbis ea tenebas?
  3. Quis enim est, qui non videat haec esse in natura rerum tria?
  4. Quis, quaeso, illum negat et bonum virum et comem et humanum fuisse?

Beatus autem esse in maximarum rerum timore nemo potest. Zenonis est, inquam, hoc Stoici. Aperiendum est igitur, quid sit voluptas; Videamus animi partes, quarum est conspectus illustrior; Moriatur, inquit. Quicquid porro animo cernimus, id omne oritur a sensibus; Placet igitur tibi, Cato, cum res sumpseris non concessas, ex illis efficere, quod velis? Quo modo autem philosophus loquitur?

Ita graviter et severe voluptatem secrevit a bono. Rationis enim perfectio est virtus; Itaque ad tempus ad Pisonem omnes. Uterque enim summo bono fruitur, id est voluptate. Quonam, inquit, modo? Non enim iam stirpis bonum quaeret, sed animalis. Nam Pyrrho, Aristo, Erillus iam diu abiecti. Quamquam haec quidem praeposita recte et reiecta dicere licebit.

Neutrum vero, inquit ille. Sed ad bona praeterita redeamus. Hos contra singulos dici est melius. Sed quod proximum fuit non vidit. Beatus sibi videtur esse moriens. Negare non possum. Potius inflammat, ut coercendi magis quam dedocendi esse videantur.

  • Hoc loco discipulos quaerere videtur, ut, qui asoti esse velint, philosophi ante fiant.
  • Hic Speusippus, hic Xenocrates, hic eius auditor Polemo, cuius illa ipsa sessio fuit, quam videmus.

Traditur, inquit, ab Epicuro ratio neglegendi doloris. Omnium enim rerum principia parva sunt, sed suis progressionibus usa augentur nec sine causa; Itaque in rebus minime obscuris non multus est apud eos disserendi labor. Quod dicit Epicurus etiam de voluptate, quae minime sint voluptates, eas obscurari saepe et obrui. Quem ad modum quis ambulet, sedeat, qui ductus oris, qui vultus in quoque sit? Qui potest igitur habitare in beata vita summi mali metus?

Illi enim inter se dissentiunt. Alterum significari idem, ut si diceretur, officia media omnia aut pleraque servantem vivere. Dempta enim aeternitate nihilo beatior Iuppiter quam Epicurus; Honesta oratio, Socratica, Platonis etiam. Quae cum dixisset paulumque institisset, Quid est? Vos autem cum perspicuis dubia debeatis illustrare, dubiis perspicua conamini tollere.

Si sapiens, ne tum quidem miser, cum ab Oroete, praetore Darei, in crucem actus est. Qui convenit? Sin est etiam corpus, ista explanatio naturae nempe hoc effecerit, ut ea, quae ante explanationem tenebamus, relinquamus. Haec et tu ita posuisti, et verba vestra sunt.

At modo dixeras nihil in istis rebus esse, quod interesset. Esse enim quam vellet iniquus iustus poterat inpune. Sed haec quidem liberius ab eo dicuntur et saepius. Hoc ille tuus non vult omnibusque ex rebus voluptatem quasi mercedem exigit.

Expectoque quid ad id, quod quaerebam, respondeas. Graece donan, Latine voluptatem vocant. Hoc est dicere: Non reprehenderem asotos, si non essent asoti. Nam si amitti vita beata potest, beata esse non potest. Apud imperitos tum illa dicta sunt, aliquid etiam coronae datum; Aut haec tibi, Torquate, sunt vituperanda aut patrocinium voluptatis repudiandum. Dat enim intervalla et relaxat. Quodsi vultum tibi, si incessum fingeres, quo gravior viderere, non esses tui similis;

Sed tamen omne, quod de re bona dilucide dicitur, mihi praeclare dici videtur. Mihi, inquam, qui te id ipsum rogavi? Sapientem locupletat ipsa natura, cuius divitias Epicurus parabiles esse docuit. Sit enim idem caecus, debilis. Duarum enim vitarum nobis erunt instituta capienda.

Addidisti ad extremum etiam indoctum fuisse. Summus dolor plures dies manere non potest? Quicquid enim a sapientia proficiscitur, id continuo debet expletum esse omnibus suis partibus; At iam decimum annum in spelunca iacet. At quicum ioca seria, ut dicitur, quicum arcana, quicum occulta omnia? Omnia contraria, quos etiam insanos esse vultis.

  • Illa sunt similia: hebes acies est cuipiam oculorum, corpore alius senescit;
  • Illis videtur, qui illud non dubitant bonum dicere -;
  • Quod idem cum vestri faciant, non satis magnam tribuunt inventoribus gratiam.
  • Haec et tu ita posuisti, et verba vestra sunt.
  • Cum ageremus, inquit, vitae beatum et eundem supremum diem, scribebamus haec.
  • Itaque et manendi in vita et migrandi ratio omnis iis rebus, quas supra dixi, metienda.
  • Tanti autem aderant vesicae et torminum morbi, ut nihil ad eorum magnitudinem posset accedere.
  • Dolere malum est: in crucem qui agitur, beatus esse non potest.