Et ille ridens: Video, inquit, quid agas;

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Erat enim Polemonis. Mihi, inquam, qui te id ipsum rogavi? Tum Piso: Quoniam igitur aliquid omnes, quid Lucius noster? A mene tu? Quis Aristidem non mortuum diligit? Ut proverbia non nulla veriora sint quam vestra dogmata. Duo Reges: constructio interrete. Atque hoc loco similitudines eas, quibus illi uti solent, dissimillimas proferebas. Quis Aristidem non mortuum diligit?

  • Sin autem est in ea, quod quidam volunt, nihil impedit hanc nostram comprehensionem summi boni.
  • Sed mehercule pergrata mihi oratio tua.

Nondum autem explanatum satis, erat, quid maxime natura vellet. Atqui iste locus est, Piso, tibi etiam atque etiam confirmandus, inquam; Dempta enim aeternitate nihilo beatior Iuppiter quam Epicurus; Nunc de hominis summo bono quaeritur;

An ea, quae per vinitorem antea consequebatur, per se ipsa curabit? Et ille ridens: Video, inquit, quid agas; Tubulo putas dicere? Ita enim vivunt quidam, ut eorum vita refellatur oratio. Non quam nostram quidem, inquit Pomponius iocans; Numquam hoc ita defendit Epicurus neque Metrodorus aut quisquam eorum, qui aut saperet aliquid aut ista didicisset. Cuius ad naturam apta ratio vera illa et summa lex a philosophis dicitur. Teneo, inquit, finem illi videri nihil dolere.

Perturbationes autem nulla naturae vi commoventur, omniaque ea sunt opiniones ac iudicia levitatis. Ad eos igitur converte te, quaeso. Si de re disceptari oportet, nulla mihi tecum, Cato, potest esse dissensio. Quid est, quod ab ea absolvi et perfici debeat? Quare attende, quaeso. Quae cum dixisset, finem ille. Cum autem in quo sapienter dicimus, id a primo rectissime dicitur. Ipse Epicurus fortasse redderet, ut Sextus Peducaeus, Sex.

Id enim volumus, id contendimus, ut officii fructus sit ipsum officium. Nec hoc ille non vidit, sed verborum magnificentia est et gloria delectatus. Satis est ad hoc responsum. Non enim quaero quid verum, sed quid cuique dicendum sit. Qui-vere falsone, quaerere mittimus-dicitur oculis se privasse; Quod vestri non item. Apud imperitos tum illa dicta sunt, aliquid etiam coronae datum; Ut enim consuetudo loquitur, id solum dicitur honestum, quod est populari fama gloriosum. Miserum hominem! Si dolor summum malum est, dici aliter non potest.

  1. Ergo omni animali illud, quod appetiti positum est in eo, quod naturae est accommodatum.
  2. Qui potest igitur habitare in beata vita summi mali metus?
  3. Ita multa dicunt, quae vix intellegam.
  4. Eodem modo is enim tibi nemo dabit, quod, expetendum sit, id esse laudabile.
  5. Nec enim, omnes avaritias si aeque avaritias esse dixerimus, sequetur ut etiam aequas esse dicamus.
  6. Cuius ad naturam apta ratio vera illa et summa lex a philosophis dicitur.
  • De ingenio eius in his disputationibus, non de moribus quaeritur.
  • Piso igitur hoc modo, vir optimus tuique, ut scis, amantissimus.
  • Ac tamen hic mallet non dolere.
  • Magno hic ingenio, sed res se tamen sic habet, ut nimis imperiosi philosophi sit vetare meminisse.
  1. Ad eas enim res ab Epicuro praecepta dantur.
  2. Quis animo aequo videt eum, quem inpure ac flagitiose putet vivere?
  3. Tollenda est atque extrahenda radicitus.

Qui enim voluptatem ipsam contemnunt, iis licet dicere se acupenserem maenae non anteponere. Sin tantum modo ad indicia veteris memoriae cognoscenda, curiosorum. Dicam, inquam, et quidem discendi causa magis, quam quo te aut Epicurum reprehensum velim. Teneo, inquit, finem illi videri nihil dolere. Licet hic rursus ea commemores, quae optimis verbis ab Epicuro de laude amicitiae dicta sunt. Unum nescio, quo modo possit, si luxuriosus sit, finitas cupiditates habere. Neque solum ea communia, verum etiam paria esse dixerunt. Neutrum vero, inquit ille. Sed videbimus. Quis contra in illa aetate pudorem, constantiam, etiamsi sua nihil intersit, non tamen diligat?

Non ego tecum iam ita iocabor, ut isdem his de rebus, cum L. Cum audissem Antiochum, Brute, ut solebam, cum M.

Eam tum adesse, cum dolor omnis absit; Num quid tale Democritus? Maximas vero virtutes iacere omnis necesse est voluptate dominante. Aut unde est hoc contritum vetustate proverbium: quicum in tenebris? Profectus in exilium Tubulus statim nec respondere ausus; Sin aliud quid voles, postea. Quid ergo attinet dicere: Nihil haberem, quod reprehenderem, si finitas cupiditates haberent?

Semovenda est igitur voluptas, non solum ut recta sequamini, sed etiam ut loqui deceat frugaliter. Teneo, inquit, finem illi videri nihil dolere. Tecum optime, deinde etiam cum mediocri amico. Qui autem diffidet perpetuitati bonorum suorum, timeat necesse est, ne aliquando amissis illis sit miser. Hoc est non dividere, sed frangere. Fatebuntur Stoici haec omnia dicta esse praeclare, neque eam causam Zenoni desciscendi fuisse. Profectus in exilium Tubulus statim nec respondere ausus; Themistocles quidem, cum ei Simonides an quis alius artem memoriae polliceretur, Oblivionis, inquit, mallem. Sed in rebus apertissimis nimium longi sumus.

Istam voluptatem perpetuam quis potest praestare sapienti? An nisi populari fama? Quia nec honesto quic quam honestius nec turpi turpius. Hoc dixerit potius Ennius: Nimium boni est, cui nihil est mali.

  • Quis tibi ergo istud dabit praeter Pyrrhonem, Aristonem eorumve similes, quos tu non probas?
  • Idcirco enim non desideraret, quia, quod dolore caret, id in voluptate est.
  • Quorum altera prosunt, nocent altera.
  • Quamquam ab iis philosophiam et omnes ingenuas disciplinas habemus;
  • Quae enim adhuc protulisti, popularia sunt, ego autem a te elegantiora desidero.
  • Quae qui non vident, nihil umquam magnum ac cognitione dignum amaverunt.

Quam si explicavisset, non tam haesitaret. Non enim iam stirpis bonum quaeret, sed animalis. Si enim ad populum me vocas, eum. Quod equidem non reprehendo; Itaque hic ipse iam pridem est reiectus; Non modo carum sibi quemque, verum etiam vehementer carum esse? Mihi quidem Antiochum, quem audis, satis belle videris attendere. Nunc omni virtuti vitium contrario nomine opponitur.

Prodest, inquit, mihi eo esse animo. Qui enim existimabit posse se miserum esse beatus non erit. Nobis aliter videtur, recte secusne, postea; An tu me de L. Aliter homines, aliter philosophos loqui putas oportere? Scrupulum, inquam, abeunti; Ergo opifex plus sibi proponet ad formarum quam civis excellens ad factorum pulchritudinem? Longum est enim ad omnia respondere, quae a te dicta sunt.

  1. Illo enim addito iuste fit recte factum, per se autem hoc ipsum reddere in officio ponitur.
  2. Hoc etsi multimodis reprehendi potest, tamen accipio, quod dant.
  3. Tenesne igitur, inquam, Hieronymus Rhodius quid dicat esse summum bonum, quo putet omnia referri oportere?
  4. Quam tu ponis in verbis, ego positam in re putabam.

Non laboro, inquit, de nomine. Invidiosum nomen est, infame, suspectum. Qua tu etiam inprudens utebare non numquam. Suo genere perveniant ad extremum; Iubet igitur nos Pythius Apollo noscere nosmet ipsos. Quae qui non vident, nihil umquam magnum ac cognitione dignum amaverunt. Qua ex cognitione facilior facta est investigatio rerum occultissimarum. Quae tamen a te agetur non melior, quam illae sunt, quas interdum optines. Longum est enim ad omnia respondere, quae a te dicta sunt. Sed tu istuc dixti bene Latine, parum plane.

Quid iudicant sensus? Illa tamen simplicia, vestra versuta. Omnes enim iucundum motum, quo sensus hilaretur. Idem iste, inquam, de voluptate quid sentit? Re mihi non aeque satisfacit, et quidem locis pluribus. Nunc dicam de voluptate, nihil scilicet novi, ea tamen, quae te ipsum probaturum esse confidam. Non enim quaero quid verum, sed quid cuique dicendum sit. Quis hoc dicit? Scientiam pollicentur, quam non erat mirum sapientiae cupido patria esse cariorem. Et quidem iure fortasse, sed tamen non gravissimum est testimonium multitudinis.

Moriatur, inquit. Certe, nisi voluptatem tanti aestimaretis. Iam in altera philosophiae parte. Tu enim ista lenius, hic Stoicorum more nos vexat. Respondeat totidem verbis. Dolor ergo, id est summum malum, metuetur semper, etiamsi non aderit; Hic quoque suus est de summoque bono dissentiens dici vere Peripateticus non potest. Quam ob rem tandem, inquit, non satisfacit? Nescio quo modo praetervolavit oratio. Erit enim mecum, si tecum erit.