Quo tandem modo?
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Aliter enim explicari, quod quaeritur, non potest. Duo Reges: constructio interrete. Venit enim mihi Platonis in mentem, quem accepimus primum hic disputare solitum; At ego quem huic anteponam non audeo dicere;
Quae cum dixisset paulumque institisset, Quid est? Scrupulum, inquam, abeunti; Non quam nostram quidem, inquit Pomponius iocans; Hoc dictum in una re latissime patet, ut in omnibus factis re, non teste moveamur. Bona autem corporis huic sunt, quod posterius posui, similiora. Si est nihil nisi corpus, summa erunt illa: valitudo, vacuitas doloris, pulchritudo, cetera.
Quicquid porro animo cernimus, id omne oritur a sensibus; Egone non intellego, quid sit don Graece, Latine voluptas? Aeque enim contingit omnibus fidibus, ut incontentae sint. Rhetorice igitur, inquam, nos mavis quam dialectice disputare? Qui-vere falsone, quaerere mittimus-dicitur oculis se privasse; Itaque nostrum est-quod nostrum dico, artis est-ad ea principia, quae accepimus. Ita fit beatae vitae domina fortuna, quam Epicurus ait exiguam intervenire sapienti. Sed quid attinet de rebus tam apertis plura requirere? Ut optime, secundum naturam affectum esse possit.
Ita fit cum gravior, tum etiam splendidior oratio. Nam ista vestra: Si gravis, brevis; Habent enim et bene longam et satis litigiosam disputationem. Nam prius a se poterit quisque discedere quam appetitum earum rerum, quae sibi conducant, amittere. Huius, Lyco, oratione locuples, rebus ipsis ielunior. Aliena dixit in physicis nec ea ipsa, quae tibi probarentur; Qui enim voluptatem ipsam contemnunt, iis licet dicere se acupenserem maenae non anteponere. Illud mihi a te nimium festinanter dictum videtur, sapientis omnis esse semper beatos; Itaque eos id agere, ut a se dolores, morbos, debilitates repellant.
- Consequens enim est et post oritur, ut dixi.
- Quid enim de amicitia statueris utilitatis causa expetenda vides.
- Nam Pyrrho, Aristo, Erillus iam diu abiecti.
- Nos paucis ad haec additis finem faciamus aliquando;
- Oratio me istius philosophi non offendit;
- Neque enim disputari sine reprehensione nec cum iracundia aut pertinacia recte disputari potest.
- Deinde prima illa, quae in congressu solemus: Quid tu, inquit, huc?
- Nam si propter voluptatem, quae est ista laus, quae possit e macello peti?
- Facillimum id quidem est, inquam.
- Magni enim aestimabat pecuniam non modo non contra leges, sed etiam legibus partam.
Tecum optime, deinde etiam cum mediocri amico. Ne in odium veniam, si amicum destitero tueri. Non igitur bene. Sed eum qui audiebant, quoad poterant, defendebant sententiam suam. Quo tandem modo? Frater et T. Minime vero, inquit ille, consentit. Non modo carum sibi quemque, verum etiam vehementer carum esse? Quorum altera prosunt, nocent altera. Omnes enim iucundum motum, quo sensus hilaretur. Ita multo sanguine profuso in laetitia et in victoria est mortuus.
Sic enim maiores nostri labores non fugiendos tristissimo tamen verbo aerumnas etiam in deo nominaverunt. Atque ab his initiis profecti omnium virtutum et originem et progressionem persecuti sunt. Quod autem meum munus dicis non equidem recuso, sed te adiungo socium. Tum Piso: Quoniam igitur aliquid omnes, quid Lucius noster? At hoc in eo M. Quicquid porro animo cernimus, id omne oritur a sensibus; Sed quia studebat laudi et dignitati, multum in virtute processerat. Nunc omni virtuti vitium contrario nomine opponitur.
- A quibus propter discendi cupiditatem videmus ultimas terras esse peragratas.
- Quid iudicant sensus?
- Iam id ipsum absurdum, maximum malum neglegi.
- Licet hic rursus ea commemores, quae optimis verbis ab Epicuro de laude amicitiae dicta sunt.
- Idem fecisset Epicurus, si sententiam hanc, quae nunc Hieronymi est, coniunxisset cum Aristippi vetere sententia.
- Aliter enim nosmet ipsos nosse non possumus.
- An hoc usque quaque, aliter in vita?
- Hoc simile tandem est?
Nescio quo modo praetervolavit oratio. Atque his de rebus et splendida est eorum et illustris oratio. Eodem modo is enim tibi nemo dabit, quod, expetendum sit, id esse laudabile. Tollenda est atque extrahenda radicitus. Certe nihil nisi quod possit ipsum propter se iure laudari. Quid Zeno? Atque haec coniunctio confusioque virtutum tamen a philosophis ratione quadam distinguitur. Re mihi non aeque satisfacit, et quidem locis pluribus. Urgent tamen et nihil remittunt. Materiam vero rerum et copiam apud hos exilem, apud illos uberrimam reperiemus. Antiquorum autem sententiam Antiochus noster mihi videtur persequi diligentissime, quam eandem Aristoteli fuisse et Polemonis docet. Aliter homines, aliter philosophos loqui putas oportere?
Quoniam, si dis placet, ab Epicuro loqui discimus. Expressa vero in iis aetatibus, quae iam confirmatae sunt. Aut haec tibi, Torquate, sunt vituperanda aut patrocinium voluptatis repudiandum. Quae quo sunt excelsiores, eo dant clariora indicia naturae. Sed in rebus apertissimis nimium longi sumus. Itaque vides, quo modo loquantur, nova verba fingunt, deserunt usitata.
Ita prorsus, inquam; An hoc usque quaque, aliter in vita? Nemo nostrum istius generis asotos iucunde putat vivere. Suo enim quisque studio maxime ducitur.
Ita multo sanguine profuso in laetitia et in victoria est mortuus. Apparet statim, quae sint officia, quae actiones. Quae hic rei publicae vulnera inponebat, eadem ille sanabat. Restinguet citius, si ardentem acceperit. Quantum Aristoxeni ingenium consumptum videmus in musicis? Nam ante Aristippus, et ille melius. Quod autem magnum dolorem brevem, longinquum levem esse dicitis, id non intellego quale sit. At ille non pertimuit saneque fidenter: Istis quidem ipsis verbis, inquit; Utinam quidem dicerent alium alio beatiorem! Iam ruinas videres.
- -delector enim, quamquam te non possum, ut ais, corrumpere, delector, inquam, et familia vestra et nomine.
- Ego autem tibi, Piso, assentior usu hoc venire, ut acrius aliquanto et attentius de claris viris locorum admonitu cogitemus.
- Quare conare, quaeso.
- Ut in voluptate sit, qui epuletur, in dolore, qui torqueatur.
- Legimus tamen Diogenem, Antipatrum, Mnesarchum, Panaetium, multos alios in primisque familiarem nostrum Posidonium.
Haec igitur Epicuri non probo, inquam. Nec hoc ille non vidit, sed verborum magnificentia est et gloria delectatus. Eam si varietatem diceres, intellegerem, ut etiam non dicente te intellego; Neque enim civitas in seditione beata esse potest nec in discordia dominorum domus;
Quae autem natura suae primae institutionis oblita est? Et certamen honestum et disputatio splendida! omnis est enim de virtutis dignitate contentio. Hoc loco tenere se Triarius non potuit.
Perge porro; Illis videtur, qui illud non dubitant bonum dicere -; Nec mihi illud dixeris: Haec enim ipsa mihi sunt voluptati, et erant illa Torquatis. Nam de isto magna dissensio est. Equidem etiam Epicurum, in physicis quidem, Democriteum puto. Cum id quoque, ut cupiebat, audivisset, evelli iussit eam, qua erat transfixus, hastam. Expectoque quid ad id, quod quaerebam, respondeas. Quid, quod res alia tota est?
Non potes, nisi retexueris illa. Sed quot homines, tot sententiae; Etenim semper illud extra est, quod arte comprehenditur. A primo, ut opinor, animantium ortu petitur origo summi boni. Illud mihi a te nimium festinanter dictum videtur, sapientis omnis esse semper beatos;
Quid, quod res alia tota est? An ea, quae per vinitorem antea consequebatur, per se ipsa curabit? Cum audissem Antiochum, Brute, ut solebam, cum M. Vitiosum est enim in dividendo partem in genere numerare. Isto modo, ne si avia quidem eius nata non esset. Ita enim vivunt quidam, ut eorum vita refellatur oratio.
- Quid de Pythagora?
- Equidem, sed audistine modo de Carneade?
- Dolor ergo, id est summum malum, metuetur semper, etiamsi non aderit;
- Si alia sentit, inquam, alia loquitur, numquam intellegam quid sentiat;
- Itaque vides, quo modo loquantur, nova verba fingunt, deserunt usitata.